Sparkman ve Stephens (1929 - Devam ediyor)

Tekne Tasarımcıları Serisi 3
Sparkman & Stephens (1929 – Günümüz)

Denizci dostlar, yakın tarih tekne tasarımcıları serisinin üçüncüsünde sizlere günümüzde de varlığını sürdüren Sparkman & Stephens şirketinin kurucularından ve tasarımcılarından söz edeceğiz.

Şirket, ABD’nin Atlantik kıyılarında, dünya ekonomik krizinin yaşandığı ve 2. Dünya Savaşı’na giden sürecin başladığı 1929 yılında kurulmuştur. Firma; Drake Sparkman, küçük kardeşi James Sparkman, James Murray ile Olin James Stephens ve kardeşi Roderick Stephens tarafından kurulmuştur.

Stephens kardeşler kariyerlerine, Massachusetts eyaletindeki Barnstable Körfezi’nde kendi kendilerine denizcilik öğrenerek başlamıştır. Daha sonra Olin Stephens, Philip Rhodes’un yanında yat tasarımı alanında çıraklık yapmış; Roderick Stephens ise ileride şirket tasarımlarından bazı tekneleri üretecek olan New York City Island’daki Nevins Tersanesi’nde gemi inşası eğitimi almıştır. Olin Stephens, 21 yaşına geldiğinde kardeşiyle birlikte başarılı yat komisyoncusu Drake Sparkman ile Sparkman & Stephens şirketini kurmuştur.

Sparkman & Stephens şirketinin, ABD’nin Rhode Island eyaletindeki Newport şehrinde ve Florida eyaletinin Fort Lauderdale kentinde ofisleri bulunmaktadır.

Şirket, 2018 yılında Donald Tofias tarafından satın alınmış; ancak tekne tasarımı ve üretimi faaliyetlerine devam etmiştir. Firma, yaklaşık 90 yıllık süreçte gezi, yarış, ticari ve askeri kullanıma yönelik 2700’den fazla yelkenli ve motorlu yat tasarımı gerçekleştirmiştir. Tasarımları arasında Morris 36 ve Morris 52 gibi seri üretim yelkenli yatların yanı sıra Victoria of Strathearn ve “Süper Yat Ödülü” sahibi 52 metrelik ketch Nazenin V gibi özel yapım yelkenli yatlar da bulunmaktadır.

İngiltere’de, Sparkman & Stephens tasarımı kruvazör yarış teknelerinden dördünün sahibi, Cowes Classics Rallisi yarışının ardından S&S tasarımı yelkenli teknelerin sahipleri ve sevenleri için bir dernek kurmuştur. Günümüzde bu derneğin farklı ülkelerden yaklaşık 300 üyesi bulunmaktadır.

Şirketin, bizlerin de adını bildiği Swan yelkenli yatları dünya çapında büyük beğeni kazanmıştır.

Şirketin en ilginç üretimlerinden biri ise, 2. Dünya Savaşı sırasında ABD ordusu için General Motors Company (GMC) ile ortaklaşa geliştirilen ve halk arasında “ördek” olarak bilinen DUKW adlı amfibi askeri araçtır. Araç; İngiliz derin deniz denizcisi Dennis Puleston ile Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden Frank W. Speir tarafından tasarlanmıştır. Üretim, GMC’nin altı tekerlekli CCKW askeri kamyonunun üzerine su geçirmez gövde ve pervane eklenerek, motorlu COE versiyonu olan GMC AFKWX platformu temel alınarak gerçekleştirilmiştir.

DUKW’un ilk deneme üretimi ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından reddedilmiştir. Ancak Massachusetts eyaletinin Provincetown açıklarında bir ABD Sahil Güvenlik devriye gemisi kum bandına oturduğunda, tesadüfen bölgede bulunan bir DUKW; 60 knot rüzgâr, yoğun yağmur ve yüksek dalgalara rağmen yedi askeri sorunsuz şekilde kurtarmıştır. Bunun ardından ordu, DUKW’un seri üretimine karar vermiştir. Araç, savaş sırasında İngiliz Kanalı’nı geçerek denize elverişliliğini kanıtlamış; günümüzde ise turistik amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır. DUKW, GMC fabrikalarında 1945 yılında üretimi sona ermeden önce toplam 21.147 adet üretilmiştir.

DUKW

Swan 65 (1974)

Tartan 34C (1968)

Sparkman & Stephens şirketi hakkında daha ayrıntılı bilgilere şirketin web sayfasından veya S&S tasarımı yelkenli yat sahipleri ve sevenlerinin oluşturduğu internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

İyi seyirler, rüzgârınız kolayına, pruvanız neta olsun…

Nalan Yüksel’in katkılarıyla…